O solticio de verán, conmemorado
pola humanidade dende o inicio dos tempos, onde o pai Sol esta no seu punto
máis alto, e da pe a noite máis curta do ano. Era o símbolo da chegada do bo
tempo e verán, da fartura, dos días longos e do comercio e guerra.
Moi celebrado na nosa Terra dende os
tempos remotos, sempre tivo os ritos desta celebración un toque ancestral e
noso, que se perde nos tempos, que sorprende e namora os visitantes de fora.
Muita tradición inda garda esta
noite meiga, a fogueira e fachos as 12 da noite a cal há que saltar tres veces
para espantar o “meigallo” e demos do inverno das frías noites, saltar sete
veces as ondas da mar, augurio dun mar máis calmo e abundante, coller as
coñecidas e florecidas herbas do San Xoán, que tan boas son para o home e a
muller, cear as famosas sardiñas... e até as veces segundo a zona, saír os mozos
a roubar carros ou portais das “rapazas solteiras” da parroquia, para logo
deixalos o mencer na porta da igrexa, parecendo todo un rito de iniciación na
mocidade ante súa comunidade...
Co tempo e o “novo mundo cosmopolita”,
parte deste legado antigo, foise perdendo ou transformando, muitos deles en
macro-festas en praias, pero inda non fai muitas décadas, o lugar onde se
celebraba o solsticio ou san Xoán, seguían sendo os mesmos de fai máis de 2000
anos, como en certos castros por todo o pais, como o monte da Peneda
(Redondela-Soutomaior) e súa festividade dos maios.
Neste San Xoán ou solsticio do 2018,
na noite do 23 de xuño, grazas a Eloi dos Freiría e a Maika, eu e Tania coñecemos
unha desas festividades que che fan viaxar no tempo, pero a tempo real, pois
non é ningunha recreación histórica, simplemente e unha comunidade que grazas o
colectivo Terra Termarum, recuperou súa festividade do pasado e volta a
celebrala como a recordan, o que ben sendo un auténtico eslavón galaico no
tempo, onde por suposto, o lugar sigue sendo o lugar orixinal, o castro de
Castrolandín, no concello de Cuntis.
Recordade que nun antigo castro
galaico fai máis de 2000 anos, esta sería unha das súas festividades máis
importantes seu calendario, o que tamén celebrarían con lume, banquete, ritos
de valentía e danzas. E iso e o que se ve na actualidade en Castrolandín, tal
vez os festeiros mudaron de vestimenta e aparenza, pero o sentimento e o mesmo.
Non faltan as sardiñas, os bolos
preñados de chourizo, o viño e a cervexa, pero todo de forma tranquila e
moderada, en un ambente moi familiar, onde de fondo soan músicas tradicionais
da terra e danzas celtas.
Pero o que máis nos sorprendeu nesta
festa-ritual, foi o rito das setas piñas, que foi o maior punto de trance
histórico da noite. O redor do circular parapeto do castro, están espetadas
pequenas ramas de piñeiro en circulo, cada unha con sete piñas (recordade o
simbolismo dos números tres e sete no mundo céltico) as cales cada persoa do
rito colectivo, cunha antorcha prendida na grande fogueira principal, ten que plantar
lume nunha piña para ter un bo augurio e espantar seu meigallo, un auténtico espectáculo,
poder ver case centros de antorchas prendidas o redor da fogueira central.
Despois deste viaxe no tempo entre
lume e persoas, pouco a pouco a festa foi tranquilizándose e un par de horas
despois, entre o son de algunha gaita, pouco a pouco amigos e familia de forma
moi tranquila, abandona o lugar.
Tamén nomear o grande traballo da organización,
posto que a zona arqueolóxica a tiñan con balizas, as cales retiraron o final
da festa, o cal quedou sen un só anaco de lixo, posto que o pouco que quedaba,
a propia organización a limpou.
Para os amantes destas festividades
de forma ancestral, da tranquilidade e o sentir da Terra, vos recomendo este solsticio
no Castrolandín, o cal debe ser un espectáculo tamén velo dende a distanza co
anel de lume. Saudar dende aquí a Eloi dos Freirías e Maika, e dar as grazas por
darnos a coñecer esta xoia da nosa cultura e folclore.
