Posible significado dos nomes de
nosas 24 parroquias do concello de Ponteareas, os cales algunhas son doadas e fáciles,
outras poden ter varias hipóteses e outras son difíciles e con poucas
alternativas para relacionalas co seu significado.
Angoares: Tal vez un
dos topónimos con etimoloxía máis complexa, acompañada da antigüidade desa
parroquia.
Há quen di que deriva de
“angustias”, que pode cadrar coa existentaza dunha vila romana que apareceu
totalmente destruída e queimada. Tamén do latín “anguis”, que ben sendo serpe,
tamén recordando da importanza da serpe na antigüidade nas terras do Tea, onde
aparece no mesmo castro de Troña en forma de petroglifo.
Outra hipótese persoal e que veña
dun nome galaico indíxena latinizado, recordar o pasado mineiro de extracción
de ouro no Tea en tempo romano, o “aurum”. En tempos dos suevos, nas terras de
Tui, onde pertencía a antiga Angoares que xa existía, houbo no 466 unha revolta
dun pobo chamado “aunonenses”, os cales tal vez poida ter que ver cos
“angoarenses”? de ser así, e posible que esa fora a causa do arrasase da vila
romana e o aristócrata local que vivía nela.
Areas: Parroquia
moi antiga, que semella aparecer no parrochiale
suevo do século VI nas terras de Tui co nome de Aureas, que recordando que
nesa terra existiron minas de ouro, o aurum,
que se extraia do Tea, semella que o nome deriva de aí.
Arcos: Parroquia
tamén antiga xa nomeada no ano 991 nunha donación, o máis doado e que veña
sendo o plural de “arco”, topónimo que pode dar pe a muitas denominacións. Nela
existiu un mosteiro medieval onde estiveron os propios templarios un tempo
curto, tal antes existiu algún pequeno templo cristián prerromano que cos seus
“arcos” daría nome a parroquia, pero é outra hipótese.
Outra e que veña de “arca” ou
“arcas”, que sería referido a lugar onde existiron mámoas ou túmulos megalíticos,
pois a forma destas e a suposta crenza que tiñan riquezas no seu intrior, facía
que popularmente as chamaran “arcas”.
Arnoso: Tamén pode
vir como o anterior de “arcas” ou “arca”, pero parece que pode cadrar millor
que pode vir de “areoso”, ou zona areosa, inda que tal vez vendo a zona e
terreo non cadre tanto.
Outra hipótese é que sexa similar
por exemplo o río “Arnoia”, o cal ten que ver co mundo dos ríos e ven do
indoeuropeo.
Bugarín: Pode vir de “bugallo”,
e dicir dos bugallos ou cocas dos carballos, pero persoalmente acho que ven de “pumarín”,
diminutivo de “pomar”, que ven do latín e ven sendo zona de maceiras.
Celeiros: Case seguro
de “celeiro”, lugar onde se garda os gran ou cereais.
Cristiñade: Non e fácil
este topónimo, de sinxela maneira semella que ten que ver coa “cristiandade”,
lugar onde se agrupan persoas da fe cristián. Tampouco descartar que foran
terras propiedade dun tal Cristiniano ou Cristino.
Cumiar: Parroquia en
terras altas do concello, e semella vir de aí seu nome, de cumio, “os que viven
enriba”.
Fontela: Case seguro
que veña do nome composto “fonte-vella”.
Fozara: Outro topónimo
que non é doado, pode saír de forma simple que ven de “fozar”, pero
persoalmente acho que ven de “foz”, val profundo por onde corre un río, neste
caso o Tea, que separa dúas terras, as cales a día de hoxe están unidas pola
Ponte Caneira.
Guillade: Parroquia
moi antiga, que tivo un mosteiro alto medieval no lugar de Santa Leocadia, e
tal vez antes, como e común, unha vila romana, a cal seu nome sería a súa
evolución, Vilae, Villade e despois Guillade.
Guláns: Moi
complicado, há que asegura que ven do nome Xulián ou os Xuliáns, patrón da
mesma, San Xulián. Outra hipótese e que derive de “galo” e similares, referíndose
popularmente a grande pedras ou penedos, ou cotos ou cumios pedregosos, de onde
saen nomes como “Galleiro ou Galiñeiro”, a contorna desta parroquia ten esas características.
Moreira: De Mouro,
Moureira, recordar que os mouros son seres mitolóxicos, e o mesmo tempo se
refire os nosos antepasados non cristiáns, que construíron as mámoas, castros e
ate castelos e pontes. Recordar que esta parroquia ten cando menos unha mámoa e
unha mina romana. Tamén pode vir de que no lugar se plantase “liño mouro”.
Nogueira: De lugar
onde había arbores nogueiras.
Padróns: Os “pedróns”
ou “padróns” era como se coñecían popularmente os miliarios romanos, e dicir,
os monólitos de pedra que marcaban as distanzas nas vías romanas, e recordando
que entre esta parroquia e Ribadetea existiron, temos de seguro a etimoloxía de
seu nome.
Paredes: Claramente
ven de “parede”, tal vez polos socalcos sobre o Tea cara o monte Periquiña, ou
polas paredes mesmo das cortes e vivendas tal vez algún día abandonadas.
Pías: De pía, na
parroquia na ribeira do Tea existe o lugar “das pías”, onde as pedras no río
teñen grande cantidade de pías naturais feitas pola erosión das augas.
Ponteareas: Da Ponde de Areas, parroquia a cal pertencía
a Ponte dos Remedios, que deu nome a Ponteareas.
Prado: De prado ou
pradería.
Ribadetea: Do latín ripae, que é
ribeira, a ribeira do Tea.
San Lourenzo
de Oliveira: Parte da antiga parroquia que aparece na idade media
co nome de Ulveira, e dicir, lugar
onde abundas as oliveiras. Cando esta parroquia se dividiu, nun principio se
fixo en catro, as tres do concello e outra desaparecida chamada Santa Cruz de
Oliveira.
San Mateo de
Oliveira: Parte da antiga parroquia que aparece na idade media
co nome de Ulveira, e dicir, lugar
onde abundas as oliveiras. Cando esta parroquia se dividiu, nun principio se
fixo en catro, as tres do concello e outra desaparecida chamada Santa Cruz de
Oliveira.
Santiago de
Oliveria: Parte da antiga parroquia que aparece na idade media
co nome de Ulveira, e dicir, lugar
onde abundas as oliveiras. Cando esta parroquia se dividiu, nun principio se
fixo en catro, as tres do concello e outra desaparecida chamada Santa Cruz de
Oliveira.
Xinzo: Derradeiro e
último topónimo, de moi difícil en principio tipoloxía, pode vir de “xisto”,
que son certo tipo de pedras fáciles de laminar, a parroquia ten muita
tradición canteira, pero este topónimo se da en zonas máis pizarreiras.
A verdade este topónimo e tal vez o
máis difícil, existen na terra galega máis Xinzos como o da Limia, e soen estar
en lugares viarios, pero practicamente non há información de onde pode vir ese
nome.
No hay comentarios:
Publicar un comentario